Cygański Teatr Muzyczny Terno
Cygański Zespół TERNO to zespół z ponad 70-letnią tradycją, którego misją jest pielęgnowanie i popularyzowanie kultury romskiej poprzez muzykę, taniec i śpiew. Nasze koncerty zabierają publiczność w podróż przez barwne dziedzictwo Romów – od wirtuozerskich czardaszy, przez rytmy Bałkanów i ogniste flamenco, po nostalgiczne romanse rosyjskie.
Misją zespołu TERNO jest podtrzymywanie romskiej tradycji, ochrona jej unikalnego charakteru oraz walka z uprzedzeniami i stereotypami. Poprzez sztukę chcemy budować mosty między kulturami i udowadniać, że muzyka jest uniwersalnym językiem porozumienia.
Założycielem i kierownikiem artystycznym Cygańskiego Zespołu TERNO jest Edward Dębicki – wybitny kompozytor, wirtuoz akordeonu i poeta. Jego twórczość stanowi fundament repertuaru TERNO, który przez dekady łączył tradycyjne romskie brzmienia z nowoczesnymi aranżacjami.
Historia zespołu
Cygański Teatr Muzyczny TERNO to zespół z wyjątkową historią, sięgającą ponad 70 lat. Jego korzenie wywodzą się z tradycji taborowego muzykowania, a założycielem i niezmiennym kierownikiem artystycznym zespołu jest Edward Dębicki – kompozytor, akordeonista i poeta, uhonorowany najwyższym polskim odznaczeniem kulturalnym, Złotym Medalem “Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
Muzyczna podróż Edwarda Dębickiego rozpoczęła się w dzieciństwie, wśród dźwięków legendarnej orkiestry taborowej, której członkami byli mistrzowie harfy: Dionizy Wajs, Antoni Krzyżanowski i Andruszka Wajs. To właśnie w tym środowisku kształtował się jego talent i miłość do muzyki, którą postanowił rozwijać. Ukończył Państwową Szkołę Muzyczną w Gorzowie Wielkopolskim z wyróżnieniem i zdobył nagrody w ogólnopolskich konkursach akordeonowych we Wrocławiu i Kielcach.
W 1955 roku Edward Dębicki spełnił swoje marzenie o stworzeniu zespołu, który popularyzowałby romską kulturę. Tak powstał zespół “KCHAM” (Słońce), który rok później zmienił nazwę na “TERNO” (Młody). Zespół zyskał popularność, a w 1965 roku, po egzaminie przed Komisją Weryfikacyjną Ministerstwa Kultury i Sztuki, otrzymał status zespołu zawodowego. Od tego momentu TERNO stało się jednym z najważniejszych zespołów romskich w Polsce, a jego międzynarodowa kariera obejmowała koncerty w całej Europie oraz w USA i Kanadzie.
Lata działalności przyniosły TERNO liczne nagrody i wyróżnienia. Zespół brał udział w prestiżowych festiwalach, takich jak festiwale w Moskwie, Budapeszcie, Sofii i Bratysławie, gdzie zdobywał najwyższe laury. Występowało także podczas Dni Kultury Światowej w Kopenhadze, obok artystów takich jak Wisława Szymborska i Krystian Zimerman, reprezentując polską kulturę na arenie międzynarodowej.
W 1983 roku zespół TERNO rozszerzył swoją działalność o widowiska sceniczne, przyjmując nazwę Cygański Teatr Muzyczny TERNO. W repertuarze znalazły się takie spektakle muzyczne jak „Graj piękny Cyganie”, „Cygańskie Wesele”, „Roma”, „Paś Jag” oraz widowisko poetycko-muzyczne „Cygańskie Pieśni Papuszy”, które doczekało się wersji telewizyjnej.
Zespół TERNO wziął również udział w polskiej kinematografii, występując w filmach dokumentalnych i fabularnych, takich jak “Zanim opadną liście”, “Śpiew po rosie”, “Rzeka kłamstwa”, “Orzeł i reszka”, “Farba”, a także w teatrze w sztuce “Chata za wsią” wystawianej w gorzowskim Teatrze im. J. Osterwy.
TERNO to także niezapomniane koncerty w największych salach koncertowych, takich jak Sala Kongresowa czy Teatr Studio Buffo, a także wyjątkowe występy z towarzyszeniem orkiestry symfonicznej, podczas których wykonywane są kompozycje Edwarda Dębickiego.
Dziś, po 70 latach działalności, Cygański Teatr Muzyczny TERNO pozostaje symbolem romskiej kultury i tradycji, a jego historia to nie tylko zapis artystycznych sukcesów, lecz także hołd dla dziedzictwa, które od pokoleń żyje w muzyce, tańcu i śpiewie.
